ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ICOMOS ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ: "ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ"

Την Τετάρτη, 27 Μαΐου, με μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή, πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό κέντρο Αχαρνών εκδήλωση για την «Αρχαιολογία της Μνήμης», στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Μνημείων και Τοποθεσιών 2026.

Την εκδήλωση, η οποία τέθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, διοργάνωσαν το Ελληνικό Τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS), το  Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και ο Δήμος Αχαρνών.

Το θέμα του φετινού εορτασμού «Αρχαιολογία της Μνήμης – Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών» αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας της ζώσας πολιτιστικής κληρονομιάς και της διατήρησης της συλλογικής μνήμης, ιδιαίτερα σε συνθήκες φυσικών καταστροφών και κρίσεων.

Την εκδήλωση συντόνισαν ο Αθανάσιος Κατσιγιάννης επιστημονικός σύμβουλος Δήμου Αχαρνών, οι αντιδήμαρχοι κκ. Χρύσανθος Κόνταρης και Άγγελος Αραμπατζής και η κ. Αναστασία Στασινοπούλου, αντιπρόεδρος Ελληνικού ICOMOS.

Την έναρξη της εκδήλωσης κήρυξε ο Δήμαρχος Αχαρνών κ. Σπύρος Βρεττός, ο οποίος τόνισε τη σημασία για την πόλη των Αχαρνών της ανάδειξης του αρχαίου θέατρου, πολύτιμη εθνική και παγκόσμια κληρονομιά, τμήμα του οποίου αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών το 2007.

Χαιρετισμό απηύθυναν ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, ο κ. Αθανάσιος Κατσιγιάννης εκ μέρους του Πρόεδρου του ΤΕΕ, η κ. Βασιλική Καβαλλάρη εκ μέρους του περιφέρειαρχη Αττικής, η εκπρόσωπος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, η κ. Αικατερίνη Σταμούδη, η κ. Ντόρα Βυζοβίτου  εκ μέρους της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO και η κ. Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, πρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS.

Οι χαιρετισμοί ανέδειξαν την εξέχουσα σημασία του αρχαίου  θεάτρου των Αχαρνών και την ανάγκη  να διασωθεί και να αποκατασταθεί, ώστε να το παραλάβουν οι επερχόμενες  γενιές στην καλύτερη δυνατή κατάσταση.

Όπως  δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ,κ. Αθανάσιος Κατσιγιάννης, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε συνθήκες κρίσης, που επιβαρύνεται διαρκώς από την κλιματική αλλαγή και την ένταση των καταστροφικών φυσικών φαινόμενων, δεν είναι μόνο ζήτημα ιστορικής μνήμης αλλά και τεχνικό πρόβλημα που απαιτεί σχεδιασμό, προετοιμασία και συνεργασία. Η πρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS συμπλήρωσε ότι η πολιτεία δεν θα έπρεπε να αρκείται μόνο στη σωτηρία των αρχαίων ερειπίων, αλλά να εργάζεται, επίσης, για την ανασύνταξη της «ερειπιώδους» μνήμης, ιδιαίτερα σε περιοχές πολυπολιτισμικής πληθυσμιακής συγκρότησης, όπως στο παράδειγμα των Αχαρνών και εξέφρασε την ευχή της διαρκούς συνεργασίας Πολιτείας, Δήμου, Περιφερείας και όλων των συντελεστών της τοπικής κοινωνίας, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της UNESCO και του  ICOMOS, ώστε η σημαντικότατη ιστορικά περιοχή των Αχαρνών να ανακτήσει το κύρος που της αναλογεί. Προς την κατεύθυνση αυτή, η το Ελληνικό ICOMOS μπορεί να συμβάλλει σημαντικά.

Από τους ομιλητές, ο κ. Αθανάσιος Νακάσης, Δρ. Αρχιτέκτων, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας Ελληνικού ICOMOS, Επίτιμος Διευθυντής Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων, τ. Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων, αναφέρθηκε στα πιο γνωστά αρχαία μνημεία του σημερινού Δήμου Αχαρνών εκτός του θεάτρου. Έδωσε μια γενική εικόνα των αρχαιοτήτων της περιοχής: θολωτός τάφος, οδός Αθηνών-Αχαρνών, πύργος Λοιμικού [1], το φρούριο Λειψύδριο [2], «τύμβος Σοφοκλή», αρχαιότητες της Αττικής οδού και Αδριάνειο υδραγωγείο.

Η κ. Μαρία Πλάτωνος-Γιώτα, αρχαιολόγος ανασκαφέας του αρχαίου θεάτρου των Αχαρνών, έδωσε στοιχεία της ανασκαφής και του αρχαίου θεάτρου, που χρονολογείται στα τέλη του 4ου αι. π. Χ., βάσει της κεραμικής, μορφολογικών στοιχείων, ενός χάλκινου νομίσματος και δύο επιγραφών, που αναφέρονται στο θέατρο και στον ναό της Αθηνάς Ιππίας. Αναφέρθηκε, επίσης, στη σημασία της ολοκλήρωσης της ανασκαφής και της ανάδειξης του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου ως μνημείου δημοκρατίας, ιστορικής συνέχειας, ελεύθερης σκέψης και αισθητικής για την κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική αναβάθμιση της περιοχής.

Η κ. Χριστίνα Μερκούρη, αρχαιολόγος, τ. προϊστάμενη της ΕΦΑΔΑ, αναφέρθηκε στον ρόλο αρχαίου θεάτρου Αχαρνών, στον σχεδιασμό της έρευνας, προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων του Δήμου Αχαρνών από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, από το 2018 έως σήμερα. Σημείωσε ότι το θέατρο τεκμηριώνει τη θέση του διοικητικού και πολιτιστικού κέντρου του μεγαλύτερου αρχαίου δήμου της Αττικής και αποτελεί κεντρικό μνημείο του αρχαίου αστικού ιστού, συμβάλλοντας έτσι στην κατανόηση της ιστορικής εξέλιξης της περιοχής από τη μυκηναϊκή έως τη νεότερη εποχή. Τόνισε ότι η συνολική στρατηγική της Υπηρεσίας στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου πολιτιστικού τοπίου, που θα ενισχύσει την ιστορική ταυτότητα, την εκπαίδευση και την επισκεψιμότητα της πόλης των Αχαρνών.

Η κ. Μαρία Μίχα, δικηγόρος, πρόεδρος της ΑΜΚΕ «ΕΠΙΣΚΗΝΙΟΝ», παρουσίασε τη συμβολή του πολιτιστικού φορέα ΕΠΙΣΚΗΝΙΟΝ – Κίνηση Πολιτών, για την ανάδειξη του αρχαίου θεάτρου Αχαρνών, που από το 2010 ανέπτυξε πολυεπίπεδη δράση με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών και τη στήριξη των προσπαθειών προστασίας και ανάδειξης του μνημείου. Υπογράμμισε ότι η πορεία του αρχαίου θεάτρου Αχαρνών αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της συνεργασίας μεταξύ πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας, τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωνίας των πολιτών, για τη διαφύλαξη και ενεργοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς ως ζωντανού δημόσιου αγαθού.

Τέλος, ο κ. Κωνσταντίνος Μωραΐτης, ομ. Καθηγητής ΕΜΠ, αντιπρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS, αναφέρθηκε στην άυλη κληρονομιά και στην πολυπολιτισμική όσμωση, σε χώρους «απώτατων εγγραφών». Τόνισε ότι είναι ουσιαστικότατη η υποστήριξη του άυλου πεδίου γνώσης και αναγνώρισης των μνημείων, σε κοινωνίες όπου η σύσταση και η παλαιότερη συγκρότηση παιδείας ρηγματώνεται διαρκώς, ευνοώντας την αθέλητη, ή και ηθελημένη καταστροφή. Έθεσε, επίσης, το βασικό ερώτημα: πώς αποκαθιστούμε την επικοινωνία, την πολυπολιτισμική επικοινωνία, ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, με διαφορετικές πολιτισμικές, εθνοτικές και θρησκευτικές προελεύσεις; Ο Αριστοφάνης, ανέφερε ο εισηγητής, ότι με αφορμή αυτήν την περιοχή του κόσμου, τις Αχαρνές, προσέφερε στο κοινό των χιλιετιών, που τον ακολούθησαν, τη δική του κωμωδία, τους Αχαρνείς, εκφράζοντας τη σκέψη ότι ανάλογες πολιτισμικές προσεγγίσεις, ενεργές ζώσες, δραστήριες, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη σημερινή, εκ των κάτω συγκρότηση του δήμου, αφήνοντας στους ειδικότερα εκπαιδευμένους την «αναστήλωση», εντός και εκτός εισαγωγικών, των αρχαίων σημαντικών ιχνών.

Για το Ελληνικό ICOMOS

Η Πρόεδρος: Σοφία Αυγερινού-Κολώνια

Ο Γενικός Γραμματέας: Ιωάννης Πανόπουλος

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ